Siakap Keli
kartel dadah mexico
Kredit: BBC/CNN/WIRED/CNBC

‘Pegang’ Polis, Bayar Hakim & Bunuh Penjawat Awam, Ini Fakta Bagaimana Kartel Dadah Terlalu Berkuasa Di Mexico

Keganasan jenayah di Mexico terus berleluasa dalam tempoh lebih sedekad selepas bekas Presiden, Felipe Calderon melancarkan tindakan keras terhadap kartel dadah satu ketika dahulu.

Pihak berkuasa Mexico telah melancarkan ‘pertempuran maut’ menentang kartel dadah selama lebih dari satu dekad, tetapi hanya beroleh kejayaan yang terhad. Beribu-ribu rakyat Mexico—termasuk ahli politik, pelajar dan wartawan—mati dalam konflik setiap tahun. Negara ini telah menyaksikan lebih daripada 300,000 pembunuhan sejak 2006 apabila kerajaan mengisytiharkan perang terhadap kartel.

Amerika Syarikat (US) bekerjasama dengan jiran selatannya (Mexico) dalam perjuangan ini, memberikan negara itu berbilion dolar untuk memodenkan pasukan keselamatannya, memperbaharui sistem kehakimannya dan membuat pelaburan lain. Washington juga telah berusaha untuk menyekat aliran dadah haram ke US dengan memperkukuh keselamatan di sepanjang sempadannya.

Gambar hiasan | Kredit: AFP

Apakah dadah yang diperdagangkan oleh kartel?

Kumpulan pengedaran dadah Mexico – kadangkala dirujuk sebagai organisasi jenayah transnasional – mendominasi pengimportan dan pengedaran kokain, fentanyl, heroin, ganja dan methamphetamine di US. Pembekal dadah Mexico bertanggungjawab terhadap kebanyakan pengeluaran heroin dan methamphetamine.

Manakala kokain sebahagian besarnya dihasilkan di Colombia dan kemudian diangkut ke US oleh organisasi jenayah Mexico. Mexico bersama-sama dengan China yang juga merupakan sumber utama fentanyl, sejenis opioid sintetik yang berkali ganda lebih kuat daripada heroin. Jumlah fentanyl yang dirampas oleh pihak berkuasa Mexico  adalah hampir lima kali ganda antara 2019 dan 2020.

Gambar hiasan | Kredit: Getty Images

Pada masa yang sama, kartel juga turut menyeludup sejumlah besar ganja ke US walaupun beberapa bidang kuasa di negara ‘Uncle Sam’ itu telah membenarkannya.

Manakah kartel terbesar?

Kartel dadah Mexico berada dalam keadaan ‘fluks’ yang berterusan. Selama beberapa dekad, mereka telah berkembang, berpecah, menjalin pakatan baharu dan bertempur antara satu sama lain untuk mendapatkan wilayah. Menurut CFR, kartel yang menimbulkan ancaman pengedaran dadah paling ketara kepada US menurut Agensi Penguatkuasaan Dadah US (DEA), ialah:

Kartel Sinaloa

Dahulu diketuai oleh Joaquin “El Chapo” Guzman, Sinaloa ialah salah satu kumpulan pengedaran dadah tertua dan paling berpengaruh di Mexico. Dengan kubu kuat di barat laut dan di sepanjang pantai Pasifik Mexico, ia mempunyai jejak antarabangsa yang lebih besar daripada mana-mana pesaingnya di Mexico. Pada 2017, pihak berkuasa Mexico mengekstradisi Guzman ke US, di mana dia menjalani hukuman penjara seumur hidup atas pelbagai tuduhan berkaitan dadah.

Guzman sewaktu ditangkap | Kredit: Britannica

Kartel Generasi Baharu Jalisco

Juga dikenali sebagai CJNG, Jalisco berpecah dari Sinaloa pada tahun 2010 dan merupakan antara kartel yang paling pesat berkembang dengan operasi di lebih dua pertiga dari negeri-negeri Mexico. Menurut DEA, “Perkembangan pesat aktiviti pengedaran dadahnya bercirikan terhadap kesediaan organisasi untuk terlibat dalam konfrontasi ganas” sama ada dengan pihak berkuasa atau kartel lain. Pegawai US mengaitkan kartel itu dengan lebih daripada satu pertiga daripada dadah di US.

Kartel Juarez

Saingan lama Sinaloa, Juarez mempunyai kubu kuat di negeri utara-tengah Chihuahua, merentasi sempadan dari New Mexico dan Texas.

Kartel Teluk (Gulf Cartel)

Pangkalan kuasanya adalah di timur laut, terutamanya negeri Tamaulipas. Dalam dekad yang lalu, Gulf Cartel telah berpecah kepada pelbagai puak, mengurangkan kekuatannya untuk merebut wilayahnya dengan Los Zetas.

Kredit: CNN

Los Zetas

Pada asalnya, ia hanyalah cabang penguatkuasaan separa tentera untuk Kartel Teluk, Los Zetas telah dipilih oleh DEA ​​pada tahun 2007 sebagai kumpulan negara yang paling “maju dari segi teknologi, canggih dan ganas” seumpamanya. Ia berpecah dari Gulf Cartel pada tahun 2010 dan menguasai kawasan timur, tengah dan selatan Mexico. Walau bagaimanapun, ia telah kehilangan kuasa dalam beberapa tahun sejak kebelakangan ini dan berpecah menjadi sayap saingan.

Kredit: The Mirror

Pertubuhan Beltran-Leyva

Kumpulan itu terbentuk apabila saudara-saudara Beltran-Leyva berpisah dari Sinaloa pada 2008. Sejak itu, keempat-empat saudara lelaki itu telah ditangkap atau dibunuh, tetapi penyokong setia mereka masih lagi aktif di seluruh Mexico. Kumpulan serpihan organisasi telah menjadi lebih autonomi dan berkuasa, mengekalkan hubungan dengan Jalisco, Juarez dan Los Zetas.

Kredit: BBC

Apakah yang membawa kepada pertumbuhan kartel?

Pakar menunjukkan kedua-dua pasukan domestik dan antarabangsa. Di Mexico, kartel menggunakan sebahagian daripada keuntungan besar mereka untuk membayar hakim, polis dan ahli politik. Mereka juga memaksa pegawai kerajaan untuk bekerjasama dan pembunuhan ahli penjawat awam adalah perkara biasa.

Kartel berkembang pesat selama beberapa dekad ketika Mexico diperintah oleh Parti Revolusi Institusi (PRI). Dalam struktur politik berpusat ini, kumpulan pengedaran dadah memupuk rangkaian luas dengan merasuah pegawai dan mereka dapat memperoleh hak pengedaran, akses pasaran serta perlindungan.

Pemerintahan PRI yang tidak terputus akhirnya berakhir pada tahun 2000 apabila Vicente Fox dari Parti Tindakan Kebangsaan (PAN) dipilih sebagai Presiden. Dengan ahli politik baharu yang baru memegang kuasa, kartel dadah telah meningkatkan keganasan terhadap kerajaan dalam usaha untuk memulihkan semula kedudukan mereka di negara itu.

Kredit: WIRED

Di peringkat antarabangsa, kartel Mexico mula mengambil peranan yang lebih besar pada akhir 1980-an, selepas agensi kerajaan US memecahkan rangkaian Caribbean yang digunakan oleh kartel Colombia untuk menyeludup kokain. Geng kartel Mexico akhirnya beralih daripada menjadi kurier untuk organisasi jenayah Colombia kepada menjadi pemborong.

Walaupun kerajaan US melancarkan “peperangan terhadap dadah” dan menjalankan usaha antinarkotik lain di luar negara, negara itu berjaya mencapai sedikit kemajuan dalam mengurangkan permintaan terhadap dadah haram. Pada 2016, rakyat US membelanjakan hampir RM668 bilion untuk kokain, heroin, ganja dan methamphetamine.

Perbelanjaan ini adalah 50 peratus lebih banyak berbanding pada 2010. Sementara itu, penggunaan opioid sintetik yang semakin meningkat termasuk fentanyl pula telah menyumbang kepada krisis kesihatan awam.

Kredit: Getty Images

Bagaimanakah dadah diseludup ke US?

Kebanyakan rampasan dadah terlarang yang memasuki US oleh pihak berkuasa telah ditemui di sekitar lebih 300 laluan pintu masuk rasmi negara.

Kredit: CFR

Penyeludup menggunakan pelbagai taktik untuk mengelak daripada dikesan oleh pihak berkuasa US di sempadan. Ini termasuk menyembunyikan dadah di dalam kenderaan, menyeludup masuk ke US melalui terowong bawah tanah dan menerbangkannya melalui sekatan sempadan dengan menggunakan dron atau pesawat lain.

Selepas pengedar Mexico menyeludup penghantaran dadah secara borong ke US, kumpulan kartel tempatan dan jalanan akan menguruskan pengedaran di  peringkat runcit di bandar-bandar bagi seluruh negara.

Kredit: CFR

Hal ini menunjukkan dadah menjadi ibu kepada jenayah-jenayah lain yang terdapat dalam sesuatu negara. Disebabkan dadah, ada yang sanggup membunuh, menerima rasuah dan sebagainya. Sebagai insan yang akan menjadi wadah kepada pembangunan negara, kita wajarlah jauhi dadah kerana ia merupakan musuh nombor satu negara.

Sumber: CFR

Nur Syahirah Zainoor Hisham

Everyone has their own perspective, there’s nothing strange about that - Thoma

"