Bagi jemaah yang pertama kali menjejakkan kaki ke Masjidil Haram, keluasan kompleks masjid mungkin membuatkan seseorang sedikit keliru untuk menentukan arah. Lebih-lebih lagi apabila terdapat banyak pintu dengan nama dan nombor yang berbeza.
Ada pintu yang dinamakan sempena pemerintah Arab Saudi manakala sebahagiannya menggunakan nama yang mempunyai kaitan dengan sejarah dan lokasi tertentu. Mengetahui nama pintu ini sebenarnya sangat membantu terutama ketika hendak mencari ahli keluarga, menentukan lokasi pertemuan atau mencari jalan pulang ke hotel.
Namun begitu, fungsi pintu-pintu ini tidak semestinya berbeza secara khusus. Kebanyakannya merupakan laluan keluar masuk jemaah dengan kedudukan yang membantu mengagihkan pergerakan manusia di sekitar kompleks Masjidil Haram.
Jadi, sebelum berangkat ke Tanah Suci, jom kenali beberapa pintu dan kawasan penting yang wajar diketahui oleh setiap jemaah.
1. Pintu King Abdulaziz – Pintu 1
Pintu King Abdulaziz atau Gate 1 merupakan antara pintu utama yang mudah dikenali di Masjidil Haram. Pintu ini dinamakan sempena Raja Abdulaziz Al Saud dan terletak di bahagian selatan kompleks masjid.
Kedudukannya berkait dengan kawasan sekitar Ajyad dan bahagian selatan Masjidil Haram. Nama pintu ini juga mempunyai kaitan dengan sejarah peluasan Masjidil Haram pada era pemerintahan Saudi.
Bagi jemaah, perkara paling mudah untuk diingat ialah King Abdulaziz = Gate 1 = bahagian selatan. Nombor yang kecil menjadikannya salah satu pintu yang agak mudah dijadikan tanda rujukan.
2. Pintu King Fahd – Pintu 79
King Fahd atau Gate 79 pula terletak di bahagian barat Masjidil Haram. Ia dinamakan sempena Raja Fahd bin Abdulaziz dan berkait rapat dengan peluasan besar Masjidil Haram pada era pemerintahan baginda.
Pintu ini antara nama yang sering digunakan sebagai rujukan kerana kedudukannya berhampiran kawasan peluasan yang luas. Bagi jemaah yang datang dari arah barat, Gate 79 boleh menjadi salah satu tanda lokasi yang penting.
Cara paling mudah untuk menghafalnya ialah King Fahd = 79 = barat.
3. Pintu King Abdullah – Pintu 100
Satu lagi pintu utama ialah King Abdullah atau Gate 100, yang terletak di bahagian utara Masjidil Haram.
Pintu ini dinamakan sempena Raja Abdullah bin Abdulaziz dan dikaitkan dengan projek peluasan besar Masjidil Haram pada era pemerintahan baginda. Peluasan tersebut menambahkan ruang yang sangat besar bagi menampung jemaah.
Jika datang dari bahagian utara, nama Gate 100 boleh menjadi rujukan yang berguna. Nombornya juga agak mudah diingati.
King Abdullah = Gate 100 = utara.
4. Pintu Al-Fath – Pintu 45
Pintu Al-Fath atau Gate 45 merupakan salah satu lagi pintu utama yang disenaraikan dalam panduan kepada jemaah.
Nama Al-Fath membawa maksud pembukaan atau kemenangan. Pintu ini berada di kawasan utara dan barat laut kompleks Masjidil Haram dan menjadi antara laluan yang digunakan oleh jemaah untuk memasuki atau meninggalkan kawasan masjid.
Bagi yang mahu menghafal nombornya, cukup ingat Al-Fath = 45.
5. Pintu Umrah – Pintu 62
Nama Pintu Umrah atau Gate 62 mungkin paling mudah dikaitkan dengan perjalanan ke Tanah Suci. Ia merupakan salah satu pintu utama Masjidil Haram.
Namun, nama “Pintu Umrah” tidak bermaksud pintu tersebut hanya boleh digunakan oleh individu yang sedang melakukan umrah. Ia hanyalah nama dan tanda lokasi bagi salah satu pintu dalam kompleks masjid.
Jadi, apabila seseorang menetapkan Gate 62 sebagai tempat pertemuan, ia merujuk kepada lokasi pintu tersebut dan bukan laluan khas untuk jemaah umrah sahaja.
6. Pintu Safa
Selain pintu utama yang mempunyai nombor tertentu, Safa merupakan kawasan yang sangat penting untuk jemaah yang mengerjakan umrah dan haji.
Safa merupakan salah satu daripada dua bukit yang menjadi laluan ibadah sa'i, iaitu berjalan ulang-alik antara Safa dan Marwah sebanyak tujuh perjalanan.
Selepas selesai tawaf, jemaah akan menuju ke kawasan Safa untuk memulakan sa'i. Sebab itu, mengetahui kedudukan Safa sangat membantu, terutama bagi jemaah yang baru pertama kali melakukan ibadah umrah.
Ringkasnya, apabila teringat Safa, terus kaitkan dengan permulaan laluan sa'i.
7. Pintu Marwah
Di hujung laluan sa'i pula terdapat Marwah. Jemaah akan bergerak antara Safa dan Marwah sehingga melengkapkan tujuh perjalanan.
Kawasan Marwah juga penting untuk diketahui kerana ia menjadi salah satu lokasi utama dalam ibadah sa'i. Selepas menyelesaikan sa'i, jemaah perlu mengetahui arah keluar dan lokasi pertemuan dengan ahli keluarga atau kumpulan.
Cara mudah untuk mengingatinya ialah Safa dan Marwah sentiasa berpasangan kerana kedua-duanya merupakan dua hujung laluan sa'i.
8. Bab Ali
Bab Ali merupakan salah satu nama pintu yang berkait dengan bahagian timur Masjidil Haram. Kedudukannya turut mempunyai kaitan dengan kawasan menuju ke arah Marwah.
Nama ini kadangkala boleh mengelirukan jemaah yang baru pertama kali datang kerana terdapat banyak pintu dengan nama Arab yang hampir sama. Oleh itu, jangan hanya menghafal nama. Cuba kaitkan setiap pintu dengan arah dan kawasan berdekatan supaya lebih mudah dibayangkan.
Bab Ali boleh dijadikan salah satu rujukan apabila bergerak di bahagian timur kompleks Masjidil Haram.
9. Bab Al-Salam
Bab Al-Salam pula merupakan antara nama pintu yang mempunyai sejarah panjang dalam perkembangan Masjidil Haram.
Perkataan Al-Salam membawa maksud keselamatan atau kesejahteraan. Pintu ini turut disebut dalam sejarah peluasan Masjidil Haram dan menjadi sebahagian daripada nama pintu yang dikenali sejak dahulu.
Bagi jemaah masa kini, nama seperti Bab Al-Salam menunjukkan bahawa Masjidil Haram telah melalui beberapa peringkat perkembangan dan peluasan sepanjang sejarahnya.
10. Kawasan Ajyad
Selain nama pintu, jemaah juga wajar mengenali kawasan Ajyad khususnya jika menginap di hotel di bahagian selatan Masjidil Haram.
Ajyad terletak di kawasan selatan dan mempunyai banyak penginapan untuk jemaah. Mengetahui arah Ajyad boleh membantu ketika merancang laluan keluar masuk masjid.
Tidak semestinya pintu yang paling terkenal merupakan pintu paling sesuai digunakan. Bagi jemaah yang membawa warga emas atau bergerak bersama keluarga, pintu yang lebih dekat dengan hotel dan laluan pulang mungkin jauh lebih praktikal.
Tetapkan meeting point sebelum masuk masjid
Satu lagi tip yang sangat berguna ialah menetapkan meeting point bersama keluarga atau kumpulan sebelum berpecah.
Jangan sekadar berjanji untuk berjumpa dekat Masjidil Haram kerana kawasannya terlalu luas dan dipenuhi jemaah dari seluruh dunia. Sebaliknya, pilih pintu atau landmark tertentu sebagai tempat pertemuan.
Pastikan semua orang menyimpan nama dan nombor pintu tersebut dalam telefon. Jika perlu, ambil gambar papan tanda pintu supaya mudah mengenalinya apabila keluar nanti.
Walaupun mengetahui nombor pintu sangat membantu, jemaah tetap perlu mengikut papan tanda serta arahan petugas kerana akses dan laluan boleh berubah mengikut keadaan, musim ibadah, kawalan keselamatan atau kerja penyelenggaraan.
Kesimpulannya, mengenali pintu Masjidil Haram mungkin nampak seperti perkara kecil tetapi ia boleh memberi perbezaan besar apabila berada di Makkah terutama kepada jemaah yang pertama kali datang.
Tidak perlu menghafal kesemua pintu yang ada. Mulakan dengan lima pintu utama iaitu King Abdulaziz 1, Al-Fath 45, Umrah 62, King Fahd 79 dan King Abdullah 100. Kemudian kenali pula Safa, Marwah, Bab Ali dan kawasan Ajyad.
Apabila sudah mempunyai gambaran kasar tentang arah dan lokasi, kawasan Masjidil Haram yang pada awalnya kelihatan begitu besar akan terasa lebih mudah untuk difahami.
Paling penting, jangan lupa bahawa tujuan utama berada di sana ialah untuk beribadah. Pengetahuan tentang pintu dan laluan hanyalah salah satu cara untuk membantu perjalanan jemaah menjadi lebih tersusun, tenang dan mudah.
