KUALA LUMPUR, 4 September 2026 – Universiti Teknologi Malaysia (UTM) hari ini menjadi tuan rumah Seminar Saintifik Antarabangsa Pertama: “Ke Arah Piawaian Kebersihan Baharu – Daripada Penghapusan Menyeluruh kepada Antiinfektif Pintar” di kampusnya di Kuala Lumpur. Seminar itu menghimpunkan saintis, pakar klinikal dan pemimpin industri dari Malaysia serta beberapa negara lain untuk membincangkan bagaimana kemajuan dalam sains mikrobiom boleh membentuk pendekatan baharu terhadap kebersihan diri dan kawalan jangkitan.
Seminar itu dianjurkan oleh Pusat Inovasi Agroteknologi bagi Biopemprosesan Termaju (ICA), Universiti Teknologi Malaysia (UTM), dengan kerjasama World Bioeconomy Association (WBA) dan SATEERA®. Seminar itu menampilkan pakar dari Malaysia, Finland, Afrika Selatan, Mesir, Amerika Syarikat dan Indonesia.
Selama berdekad-dekad, keberkesanan kebersihan diri sering dikaitkan dengan usaha menghapuskan sebanyak mungkin mikroorganisma, seperti yang digambarkan melalui dakwaan lazim bahawa sesuatu produk mampu “membunuh 99.99%” mikroorganisma. Namun, perkembangan dalam sains mikrobiom kini memberikan pemahaman yang lebih mendalam mengenai peranan berbeza mikroorganisma terhadap kesihatan manusia. Mikroorganisma berbahaya boleh menyebabkan jangkitan dan penyakit, manakala mikroorganisma yang berfaedah membantu mengekalkan keseimbangan mikrob semula jadi tubuh serta menyokong sistem pertahanannya.
Seiring dengan perkembangan pemahaman saintifik ini, seminar tersebut meneroka konsep Antiinfektif Pintar sebagai satu pendekatan baharu. Pendekatan ini bukan sahaja menilai sejauh mana mikroorganisma berbahaya dapat dikawal dengan berkesan, tetapi juga sama ada mikroorganisma berfaedah dapat dipelihara.
Perbincangan turut meneliti sama ada kaedah kebersihan dan antiinfektif pada masa hadapan boleh menyasarkan mikroorganisma berbahaya tanpa menjejaskan mikroorganisma yang berfaedah, di samping memastikan ia kekal berkesan dan selamat. Pendekatan ini bukan bertujuan menggantikan rawatan antimikrob atau rawatan perubatan sedia ada. Sebaliknya, ia dilihat sebagai pendekatan tambahan dalam keadaan yang tidak memerlukan semua mikroorganisma dihapuskan.
Prof. Dr. Hesham Ali El Enshasy, Pengarah Pusat Inovasi Agroteknologi bagi Biopemprosesan Termaju (ICA), Universiti Teknologi Malaysia (UTM), serta Ketua Saintifik seminar yang mengetuai perbincangan mengenai Antiinfektif Pintar, berkata: “Kami bukan mengatakan bahawa pendekatan antimikrob sedia ada perlu digantikan. Kami sedang meneliti sama ada sains mampu membawa kita selangkah lebih jauh - daripada keberkesanan semata-mata kepada keberkesanan dengan keselektifan yang lebih tinggi. Jika kajian terus menyokong hala tuju ini, ia boleh membantu membentuk pemikiran kita mengenai kebersihan generasi seterusnya.”
Sebagai tuan rumah akademik, UTM menghimpunkan pandangan daripada bidang sains, perubatan dan industri bagi menggalakkan lebih banyak penyelidikan serta perbincangan berdasarkan fakta.
“Sebagai sebuah institusi akademik, UTM menyedari kepentingan menghimpunkan penyelidik, pakar klinikal dan pihak berkepentingan industri bagi pertukaran ilmu saintifik yang bermakna. Seminar ini menyediakan platform untuk kerjasama antarabangsa dan perbincangan berasaskan bukti mengenai bidang inovasi kebersihan dan penjagaan kesihatan yang sedang berkembang,” kata Prof. Ts. Dr. Ida Idayu binti Muhamad, Ketua Kampus UTM Pagoh.
Pakar dari Malaysia dan beberapa negara lain membincangkan isu itu daripada pelbagai sudut, termasuk kuman yang semakin sukar dirawat, kawalan jangkitan, akses kepada penjagaan kesihatan, sains mikrobiom dan penggunaan sumber semula jadi untuk melawan jangkitan.
Bagi menekankan kepentingan perbincangan ini di peringkat global, Encik Jukka Kantola, Pengerusi Eksekutif World Bioeconomy Association (WBA), berkata: “Penjagaan kesihatan berkaitan kebersihan dan antiinfektif merupakan sebahagian daripada industri global yang bernilai berbilion dolar. Jika keselektifan diterima sebagai ukuran prestasi yang diiktiraf secara saintifik, ia boleh mewujudkan nilai baharu dalam industri ini dan mempengaruhi cara produk masa hadapan dikaji, dibangunkan serta dibezakan.”
Seminar itu turut membincangkan bagaimana penemuan saintifik di makmal boleh dibangunkan untuk kegunaan dalam dunia sebenar.
Penyelidik dari Universiti Teknologi Malaysia (UTM), Universiti Malaya (UM) dan Tunku Abdul Rahman University of Management and Technology (TAR UMT) membentangkan penyelidikan yang sedang dijalankan menggunakan ekstrak terpiawai daripada bakau, termasuk kajian yang meneliti aktivitinya terhadap mikroorganisma berbahaya serta potensinya untuk mengekalkan mikroorganisma yang berfaedah.
Bagaimanapun, para penyelidik menegaskan bahawa penemuan di makmal hanyalah langkah pertama. Lebih banyak kajian masih diperlukan, termasuk penilaian keselamatan, ujian untuk memastikan hasil kajian dapat diulangi secara konsisten serta kajian klinikal, sebelum penemuan itu boleh digunakan dalam penjagaan kesihatan.
Perbincangan turut melihat bagaimana pendekatan ini mula dikaji dalam situasi sebenar yang melibatkan pesakit. Satu kes awal melibatkan masalah ginekologi berulang sedang didokumentasikan dan dipantau dari semasa ke semasa Pada masa sama, satu program pemerhatian klinikal yang melibatkan beberapa klinik penjagaan primer dan kesihatan wanita di Malaysia sedang dijalankan. Program itu bertujuan mengumpul bukti daripada penggunaan dalam dunia sebenar dan membantu merancang kajian klinikal pada masa hadapan.
Sebagai rakan teknologi, SATEERA® menyokong usaha membangunkan penemuan saintifik tersebut menjadi teknologi yang boleh digunakan secara konsisten dalam kajian makmal dan klinikal.
Datuk Wira Calvin Khiu, Pengasas bersama SATEERA®, berkata: “Sebagai rakan teknologi, tanggungjawab kami adalah memastikan pembangunan saintifik berpandukan bukti. Apabila buktinya kukuh, kami bergerak ke hadapan; apabila lebih banyak penyelidikan diperlukan, kami terus meneliti dan menambah baik. Akhirnya, teknologi harus berpandukan sains dan dibangunkan untuk memberi manfaat kepada manusia.”
Deklarasi Saintifik Kuala Lumpur 2026
Seminar itu berakhir dengan Deklarasi Saintifik Kuala Lumpur 2026. Deklarasi itu mencerminkan komitmen bersama saintis, pakar klinikal, pihak kerajaan dan industri untuk meneruskan penyelidikan, pengesahan bebas, kajian klinikal dan kerjasama antarabangsa mengenai pendekatan antiinfektif yang lebih mampu menyasarkan mikroorganisma tertentu.
Deklarasi itu bukan bermaksud satu piawaian perubatan atau peraturan baharu telah dimuktamadkan.
Sebaliknya, ia menandakan permulaan usaha saintifik dari Malaysia untuk menggalakkan lebih ramai penyelidik, pakar perubatan, makmal, institusi dan rakan industri menyumbang bukti, teknologi serta pandangan mereka ke arah “Piawaian Kebersihan Baharu – Daripada Penghapusan Menyeluruh kepada Antiinfektif Pintar.”
