Utama
Pilihan Editor
Kisah peribadi rakyat Malaysia, dalam suara mereka sendiri.
Jatuh Bangun Proton Dari Era Mitsubishi ke Geely
Jatuh Bangun Proton Dari Era Mitsubishi ke Geely
Pada tahun 1983, Malaysia melancarkan projek kereta nasional pertama melalui penubuhan Perusahaan Otomobil Nasional atau Proton.
Matlamat asal projek ini adalah untuk membina jenama sendiri, kilang sendiri, rangkaian vendor sendiri, serta menjadi lambang kemajuan perindustrian negara.
Proton lahir hasil kerjasama teknologi dengan Mitsubishi Motors dari Jepun, di mana Jepun menyumbang kepakaran teknikal manakala Malaysia menyediakan pasaran domestik.
Pasaran tersebut turut dilindungi menerusi pengenaan cukai import yang tinggi ke atas kenderaan luar negara, sekali gus memberi kelebihan besar kepada Proton berbanding jenama asing.
Zaman Kegemilangan: Menguasai 74 Peratus Pasaran
Pada ketika cukai import kereta luar dikenakan pada kadar tinggi, pilihan rakyat biasa menjadi sangat terhad dan jelas.
Sekiranya seseorang mahu membeli kereta baharu, pilihan utama yang mampu milik hanyalah Proton, manakala mereka yang tidak berkemampuan terpaksa bergantung kepada pengangkutan awam atau motosikal.
Proton Saga yang dilancarkan pada 1985 berjaya mendapat sambutan luar biasa kerana ia cukup praktikal, cukup murah, dan cukup membanggakan sebagai produk buatan sendiri.
Dalam tempoh beberapa tahun sahaja, Proton berjaya menguasai jalan raya Malaysia sehingga mencatatkan penguasaan pasaran tertinggi sekitar 74 peratus pada tahun 1993.
Pencapaian ini turut disokong oleh kejayaan Proton menembusi pasaran antarabangsa apabila Proton Saga dieksport ke United Kingdom pada 1989 dan mencatat rekod jualan terpantas bagi kategori kenderaan baharu di sana.
Kejayaan ini membuktikan kepada dunia bahawa sebuah negara membangun turut mampu menghasilkan kenderaan sendiri yang berdaya saing.
Bermulanya Era Kemerosotan
Selepas beberapa tahun menikmati penguasaan pasaran yang tinggi, Proton mula berdepan tekanan persaingan apabila Perodua ditubuhkan dan jenama asing mula memperkukuh kedudukan mereka di Malaysia.
Situasi ini mendedahkan sisi gelap daripada dasar perlindungan industri yang terlalu lama diamalkan terhadap Proton.
Apabila sesebuah syarikat terlalu lama beroperasi di sebalik tembok perlindungan tarif, ia cenderung menjadi selesa kerana persaingan daripada jenama luar tetap mahal berbanding produk tempatan.
Keadaan ini menyebabkan penambahbaikan dari segi kualiti, tahap perkhidmatan, inovasi produk, dan daya saing harga tidak bergerak seiring dengan jangkaan pengguna yang semakin meningkat.
Akibatnya, penguasaan pasaran Proton terus merosot dari semasa ke semasa apabila pengguna mula beralih kepada pilihan lain yang menawarkan nilai lebih baik.
Fenomena ini turut mengajar rakyat Malaysia satu pengajaran penting tentang risiko bergantung sepenuhnya kepada satu jenama yang dilindungi terlalu lama daripada persaingan sebenar.
Titik Perubahan: Kemasukan Geely Pada 2017
Selepas melalui tempoh yang mencabar, Proton akhirnya menerima suntikan baharu apabila Geely daripada China memperoleh 49.9 peratus pegangan saham dalam syarikat itu pada Jun 2017.
Kerjasama ini membawa bersama teknologi, modal, dan sumber global yang amat diperlukan oleh Proton untuk bangkit semula.
Menerusi pendekatan yang dikenali sebagai "import, serap, cipta semula", Proton mula menstruktur semula keseluruhan barisan produknya dengan bantuan platform sedia ada daripada Geely.
Model strategik pertama hasil kerjasama ini, Proton X70, dilancarkan pada 2018 berasaskan platform Geely Boyue dan turut menampilkan reka bentuk yang lebih menarik serta sistem bantuan pemanduan pintar.
Kebangkitan Semula Melalui Segmen SUV dan EV
Kejayaan Proton X70 membuka jalan kepada pelancaran model SUV lain seperti X50 dan X90, yang turut mendapat sambutan positif daripada pengguna Malaysia.
Model-model ini bukan sahaja meningkatkan jualan keseluruhan Proton, malah turut membantu menutup segmen pasaran utama yang sebelum ini dikuasai oleh jenama asing.
Selain segmen SUV konvensional, Proton turut mula melangkah ke arah kenderaan elektrik menerusi model seperti e.MAS, sejajar dengan trend global industri automotif masa kini.
Perkembangan dalam segmen kenderaan elektrik ini dilihat sebagai antara pemacu utama kepada peningkatan penguasaan pasaran jenama nasional pada masa kini.
Pengajaran Daripada Kisah Proton
Kisah kejatuhan dan kebangkitan semula Proton memberi pengajaran penting bahawa perlindungan industri tanpa tekanan persaingan sebenar boleh membawa kepada kelembapan inovasi.
Sebaliknya, kejayaan sesuatu jenama automotif dalam jangka panjang lebih bergantung kepada kualiti produk, kebolehpercayaan, tahap perkhidmatan, dan harga yang benar-benar berdaya saing.
Rakyat Malaysia yang pernah melalui era ini turut menjadi lebih sensitif terhadap sebarang dasar yang berpotensi menyempitkan pilihan pengguna secara berlebihan.
Pengalaman ini menjadi peringatan bahawa keyakinan pengguna perlu dipupuk melalui produk yang benar-benar baik, bukan sekadar melalui perlindungan dasar semata-mata.
Kesimpulan
Perjalanan Proton daripada penguasaan 74 peratus pasaran pada 1993 sehingga tempoh kemerosotan, dan kini bangkit semula menerusi kerjasama dengan Geely, mencerminkan kitaran naik turun yang lumrah dalam mana-mana industri.
Kejayaan model seperti X70, X50, dan X90 menunjukkan bahawa Proton mampu bersaing secara sihat apabila diberi teknologi dan strategi yang tepat.
Bagi pengguna Malaysia hari ini, kisah ini menjadi bukti bahawa persaingan sihat dalam industri automotif akhirnya memberi manfaat kepada pengguna melalui pilihan yang lebih baik.
Masa depan Proton kini bergantung kepada keupayaannya untuk terus berinovasi, terutamanya dalam segmen kenderaan elektrik yang semakin berkembang pesat.
Intipati
- Proton ditubuhkan pada 1983 melalui kerjasama teknologi Mitsubishi dan perlindungan pasaran domestik.
- Penguasaan pasaran Proton memuncak sekitar 74 peratus pada 1993 sebelum merosot akibat persaingan.
- Kemasukan Geely pada 2017 membantu Proton memperbaharui produk, termasuk SUV dan kenderaan elektrik.
Bahagian ini dijana AI dan mungkin mengandungi kesilapan. Lapor kesilapan
