Kenderaan elektrik (EV) semakin mendapat tempat dalam kalangan pengguna jalan raya di Malaysia namun masih ramai yang kurang memahami langkah keselamatan khusus apabila berdepan situasi kecemasan melibatkan kenderaan jenis ini.
Berbeza dengan kereta konvensional yang menggunakan petrol atau diesel, kenderaan elektrik dilengkapi sistem bateri dan komponen voltan tinggi yang memerlukan pengendalian secara berhati-hati. Sebarang tindakan yang tidak tepat terutamanya ketika berlaku kebakaran atau banjir boleh mendatangkan risiko kecederaan kepada pemandu, penumpang dan orang awam.
Dalam keadaan cemas, tindakan spontan seperti cuba menyentuh kabel, membuka bahagian kenderaan atau menghidupkan semula enjin mungkin kelihatan seperti usaha untuk menyelesaikan masalah. Namun tindakan sedemikian boleh mengundang bahaya sekiranya tidak dilakukan mengikut prosedur keselamatan yang betul.
Menerusi perkongsian di laman Facebook Jabatan Pengangkutan Jalan Malaysia (JPJ), orang ramai diberikan peringatan mengenai langkah keselamatan yang perlu diambil apabila berdepan situasi kecemasan melibatkan kenderaan elektrik, termasuk ketika berlaku kebakaran dan banjir.
Jadi, apakah perkara yang perlu dielakkan dan bagaimana cara bertindak sekiranya berdepan situasi seperti ini? Jom ketahui panduan penting berikut supaya anda lebih bersedia menghadapi situasi sebegini.
1. Jangan sentuh kabel voltan tinggi pada kereta elektrik
Antara perkara penting yang perlu diberi perhatian ialah sistem voltan tinggi pada kenderaan elektrik. Komponen ini boleh menyebabkan renjatan elektrik serius jika disentuh tanpa pengetahuan dan peralatan yang sesuai.
Kabel voltan tinggi biasanya mempunyai penebat dan penandaan khusus. Namun, orang awam tetap tidak seharusnya menyentuh kabel yang terdedah atau rosak terutama selepas kenderaan mengalami kemalangan, kerosakan atau terkena air.
Jika terdapat kabel yang terkeluar, terputus atau rosak, jangan cuba memotong, menarik, mengalihkan atau membaikinya sendiri. Sebaliknya, jauhkan diri dan beri ruang kepada petugas kecemasan atau pasukan teknikal yang terlatih untuk mengendalikan keadaan tersebut.
2. Jangan cuba memadamkan kebakaran bateri EV sendiri
Kebakaran yang melibatkan bateri kenderaan elektrik memerlukan pengendalian khusus kerana bateri lithium-ion boleh mengalami thermal runaway. Keadaan ini berlaku apabila suhu dalam sel bateri meningkat secara tidak terkawal dan boleh menyebabkan kebakaran berulang walaupun api pada bahagian luar kelihatan sudah padam.
Jika EV terbakar, jangan cuba membuka ruang bateri atau memadamkan kebakaran sendiri tanpa latihan dan peralatan yang sesuai. Sebaliknya, segera jauhkan diri, hubungi talian kecemasan 999 dan maklumkan bahawa kejadian melibatkan kenderaan elektrik.
Elakkan daripada menghampiri kenderaan untuk mengambil gambar atau mendapatkan barangan yang tertinggal. Tunggu arahan serta bantuan daripada pihak bomba dan petugas kecemasan yang tiba di lokasi.
3. Jangan masuk semula ke dalam kenderaan walaupun api sudah padam
Kenderaan elektrik yang terbakar masih boleh mendatangkan risiko walaupun api sudah kelihatan padam. Bateri yang mengalami kerosakan boleh kembali panas dan mencetuskan kebakaran semula akibat proses thermal runaway.
Oleh itu, jangan masuk semula ke dalam kenderaan untuk mengambil telefon, beg, dokumen atau barangan lain yang tertinggal. Keadaan yang kelihatan selamat dari luar tidak semestinya bermakna semua risiko telah berakhir.
Sebaliknya kekalkan jarak yang selamat dan tunggu sehingga pihak bomba atau petugas yang bertanggungjawab mengesahkan kenderaan tersebut selamat untuk dihampiri.
4. Elakkan menyentuh kabel pengecas atau penyambung yang rosak
Kabel pengecas yang terdedah, terkoyak, terbakar atau mengalami kerosakan fizikal tidak seharusnya digunakan. Kerosakan pada penebat atau sambungan elektrik boleh meningkatkan risiko renjatan.
Jika mendapati kabel atau penyambung dalam keadaan tidak sempurna, hentikan penggunaan dan jangan cuba menyambung semula atau membaikinya sendiri. Periksa keadaan fizikal peralatan sebelum mengecas dan elakkan daripada menyentuh bahagian elektrik yang terdedah.
Adalah lebih baik untuk melaporkan kerosakan kepada pengendali stesen pengecasan atau dapatkan bantuan daripada juruteknik yang bertauliah.
5. Jangan dekati kenderaan elektrik yang ditenggelami banjir
Kenderaan elektrik yang ditenggelami banjir memerlukan perhatian khusus kerana air boleh menyebabkan kerosakan pada sistem elektrik dan bateri. Keadaan sebenar komponen berkenaan juga tidak semestinya dapat dikenal pasti hanya melalui pemerhatian luaran.
Oleh itu, jangan menganggap EV yang ditenggelami banjir selamat untuk disentuh atau dihampiri. Elakkan daripada masuk ke dalam kenderaan yang masih berada dalam air, menyentuh kabel atau mengalihkan komponen yang kelihatan rosak.
Utamakan keselamatan diri dan hubungi pihak kecemasan jika memerlukan bantuan terutama ketika kenderaan berada di kawasan yang masih dinaiki air.
6. Hubungi talian kecemasan 999 jika berlaku insiden
Jika berlaku kebakaran, kemalangan atau situasi yang mengancam keselamatan melibatkan kenderaan elektrik, segera hubungi talian kecemasan 999. Berikan maklumat yang jelas mengenai lokasi dan keadaan kejadian supaya bantuan dapat dihantar dengan segera.
Penting juga untuk memaklumkan kepada petugas bahawa kenderaan yang terlibat ialah EV. Maklumat ini membolehkan mereka mengambil kira risiko berkaitan sistem voltan tinggi dan bateri ketika mengendalikan insiden.
Sementara menunggu bantuan, elakkan daripada mengambil tindakan sendiri dan beredar ke kawasan yang lebih selamat jika lokasi kejadian masih berbahaya.
7. Biarkan kenderaan yang terlibat dalam banjir atau kebakaran di tempatnya
Kenderaan elektrik yang mengalami kerosakan akibat banjir atau kebakaran tidak sepatutnya dihidupkan atau dialihkan tanpa pemeriksaan dan arahan daripada pihak yang berkelayakan. Kerosakan pada bateri dan sistem elektrik mungkin tidak dapat dilihat dari luar.
Jika kenderaan ditenggelami banjir, biarkan ia di tempatnya sementara menunggu bantuan atau tindakan yang sesuai. Jangan cuba mengalihkan kenderaan sendiri kerana keadaan komponen elektrik mungkin belum dapat dipastikan.
Sekiranya kenderaan berada di lokasi yang membahayakan pengguna jalan raya, maklumkan kepada pihak kecemasan atau pihak berkuasa supaya pengalihan dapat dilakukan dengan kaedah yang sesuai.
8. Jangan hidupkan semula kenderaan selepas ditenggelami banjir
Selepas air banjir surut, jangan terus cuba menghidupkan semula kenderaan elektrik walaupun bahagian luarnya kelihatan sudah kering. Air yang memasuki bahagian tertentu boleh menyebabkan kerosakan pada komponen elektrik dan sistem voltan tinggi.
Keadaan bateri juga mungkin tidak dapat dipastikan hanya melalui pemeriksaan luaran. Oleh itu, elakkan daripada menghidupkan atau mengecas kenderaan sebelum ia diperiksa oleh pusat servis atau juruteknik yang mempunyai kepakaran dalam sistem EV.
Langkah ini penting untuk mengurangkan risiko renjatan elektrik, kerosakan tambahan dan kemungkinan berlaku kebakaran.
Secara keseluruhannya, penggunaan kenderaan elektrik memerlukan pemahaman tentang ciri keselamatan yang berbeza daripada kereta konvensional terutama apabila berlaku kebakaran, kemalangan atau banjir.
Peringatan yang dikongsikan ini boleh dijadikan panduan awal supaya orang ramai lebih berhati-hati dan tidak mengambil tindakan yang berisiko ketika berdepan situasi kecemasan.
Paling penting, jangan sentuh kabel voltan tinggi yang rosak, elakkan daripada menghampiri kenderaan yang terbakar atau ditenggelami banjir dan jangan hidupkan semula EV yang terjejas sebelum mendapat pemeriksaan sewajarnya.
Jika berlaku kecemasan, segera hubungi talian 999 dan serahkan urusan pengendalian kenderaan kepada petugas yang terlatih. Keselamatan diri dan orang sekeliling perlu sentiasa menjadi keutamaan.
18 September 2026
