Setiap kali menaiki kereta atau pesawat, tali pinggang keledar menjadi antara ciri keselamatan yang wajib digunakan penumpang. Namun, situasinya berbeza apabila menaiki kereta api kerana kebanyakan perkhidmatan rel tidak menyediakan kemudahan tersebut.
Persoalannya, mengapa kereta api yang bergerak pada kelajuan tinggi tidak dilengkapi tali pinggang keledar seperti kenderaan lain?
Walaupun tali pinggang keledar terbukti membantu mengurangkan risiko kecederaan dan kematian dalam kemalangan jalan raya serta penerbangan, penggunaannya dalam kereta api tidak semestinya memberikan tahap perlindungan yang sama.
Hal ini kerana kereta, pesawat dan kereta api mempunyai reka bentuk serta corak pergerakan yang berbeza. Faktor kedudukan penumpang dan susun atur tempat duduk juga memainkan peranan penting dalam menentukan ciri keselamatan yang sesuai.
Kemalangan Kereta Api Lebih Jarang Berlaku
Antara sebab utama tali pinggang keledar tidak dipasang dalam kebanyakan kereta api adalah kerana risiko kemalangan yang secara statistik lebih rendah berbanding pengangkutan jalan raya.
Walaupun kemalangan seperti kejadian kereta api tergelincir di Philadelphia, Amerika Syarikat pada 2015 yang mengorbankan lapan nyawa dan mencederakan kira kira 200 orang merupakan tragedi besar, insiden seumpama itu dianggap jarang berlaku.
Menurut perbandingan yang dipetik dalam laporan Mental Floss, jumlah kematian berkaitan kereta adalah dianggarkan 10 kali lebih tinggi berbanding kematian melibatkan pengangkutan awam, termasuk kereta api, bas, trem dan kereta api bawah tanah.
Data di Amerika Syarikat bagi 2023 turut menunjukkan terdapat kira kira 6,542 kecederaan berkaitan landasan kereta api. Sebaliknya, Pentadbiran Keselamatan Lalu Lintas Lebuh Raya Kebangsaan Amerika Syarikat melaporkan sebanyak 2.44 juta kemalangan jalan raya tidak membawa maut dalam tempoh sama.
Pakar keselamatan pengangkutan, Steven Harrod, yang dipetik The New York Times pada 2015, berpandangan pemasangan tali pinggang keledar dalam kereta api tidak akan memberikan peningkatan perlindungan yang ketara dari sudut statistik.
Reka Bentuk Kereta Api Menyukarkan Pemasangan Tali Pinggang Keledar
Selain faktor risiko kemalangan, pemasangan tali pinggang keledar dalam kereta api juga berdepan cabaran dari sudut teknikal dan kos.
Tali pinggang keledar dua titik seperti yang digunakan dalam pesawat mungkin lebih mudah dan murah untuk dipasang. Namun, reka bentuk tersebut dikatakan tidak memberikan perlindungan mencukupi kepada penumpang kereta api yang boleh mengalami pergerakan ke hadapan, ke belakang dan ke sisi.
Sementara itu, tali pinggang keledar tiga titik seperti yang lazim digunakan dalam kereta memerlukan pengubahsuaian lebih besar kerana kebanyakan tempat duduk kereta api sedia ada tidak direka untuk menampung sistem tersebut.
Keadaan ini bermakna keseluruhan susun atur dalaman gerabak mungkin perlu diubah sekiranya pemasangan tali pinggang keledar tiga titik mahu dilaksanakan.
Cabaran lain pula timbul apabila terdapat perkhidmatan kereta api yang menyediakan ruang untuk penumpang berdiri, terutama ketika waktu puncak.
Jika setiap penumpang perlu menggunakan tali pinggang keledar, penyediaan tempat duduk untuk semua orang mungkin diperlukan. Keadaan ini boleh mengurangkan kapasiti penumpang dan mengubah fungsi asal perkhidmatan berkenaan.
Malah, pihak pengendali juga berdepan kesukaran untuk memastikan semua penumpang menggunakan tali pinggang keledar. Proses memasang dan membuka tali pinggang tersebut berkemungkinan mengambil masa tambahan, sekali gus boleh menjejaskan kelancaran perjalanan.
Tali Pinggang Keledar Mungkin Meningkatkan Risiko Kecederaan
Lebih mengejutkan, pemasangan tali pinggang keledar dalam kereta api berpotensi mendatangkan risiko tambahan sekiranya reka bentuk tempat duduk tidak mengambil kira keselamatan semua penumpang.
Laporan Lembaga Penyelidikan Pengangkutan Akademi Kebangsaan Amerika Syarikat yang diterbitkan pada 2007 memberi amaran bahawa penggunaan tempat duduk lebih keras bersama tali pinggang keledar boleh menyebabkan penumpang yang tidak memakainya tercampak ke hadapan ketika berlaku kemalangan.
Mereka bukan sahaja berisiko terhentak pada tempat duduk di hadapan, malah boleh melanggar penumpang lain yang memakai tali pinggang keledar.
Laporan Lembaga Keselamatan dan Piawaian Kereta Api United Kingdom turut mengemukakan kebimbangan hampir sama. Menurut laporan tersebut, walaupun tempat duduk keras dan tali pinggang keledar boleh mengurangkan risiko kecederaan kepada penumpang yang menggunakannya, langkah itu berpotensi meningkatkan risiko kepada mereka yang tidak memakainya.
Teknologi Lain Lebih Sesuai Untuk Meningkatkan Keselamatan
Berbanding memasang tali pinggang keledar, pakar berpendapat pelaburan dalam teknologi keselamatan kereta api boleh memberikan perlindungan yang lebih berkesan.
Antara teknologi yang dicadangkan ialah Positive Train Control dan Advanced Obstacle Detection, iaitu sistem automatik yang memantau pergerakan kereta api, keadaan landasan serta halangan di sepanjang laluan.
Sistem berkenaan membantu mengesan potensi bahaya dan memantau keadaan operasi bagi mengurangkan risiko kemalangan.
Justeru, keselamatan perjalanan kereta api bukan hanya bergantung pada ciri perlindungan di tempat duduk penumpang. Sebaliknya, aspek seperti keadaan landasan, sistem kawalan pergerakan dan teknologi pengesanan halangan turut memainkan peranan penting.
Meskipun tali pinggang keledar terbukti menyelamatkan banyak nyawa dalam kereta dan pesawat, pendekatan keselamatan bagi setiap jenis pengangkutan perlu disesuaikan dengan reka bentuk serta risiko perjalanan masing masing.
