Utama
Pilihan Editor
Kisah peribadi rakyat Malaysia, dalam suara mereka sendiri.
Perniagaan Inklusif (IB): Peluang Besar Bantu Komuniti Jana Pendapatan
Gambar AI
Perniagaan Inklusif (IB): Peluang Besar Bantu Komuniti Jana Pendapatan
Dalam dunia perniagaan hari ini, keuntungan bukan lagi satu-satunya ukuran kejayaan sesebuah syarikat. Semakin banyak organisasi mula memberi tumpuan kepada model perniagaan yang mampu menjana pendapatan serta turut memberi impak positif kepada masyarakat.
Atas sebab itu, Perniagaan Inklusif (Inclusive Business atau IB) semakin mendapat perhatian kerana ia membuka ruang kepada golongan yang kurang bernasib baik untuk turut sama menyertai aktiviti ekonomi secara mampan.
Melalui pendekatan ini, syarikat tidak sekadar menjalankan tanggungjawab sosial korporat (CSR) secara bermusim, sebaliknya mengintegrasikan komuniti sasaran ke dalam operasi perniagaan harian.
Hasilnya, syarikat memperoleh rantaian bekalan yang lebih kukuh manakala komuniti pula menikmati peluang pekerjaan, pendapatan yang lebih stabil serta pembangunan ekonomi jangka panjang.
Apa itu Perniagaan Inklusif (IB)?
Perniagaan Inklusif (IB) ialah model perniagaan yang berdaya maju dari sudut komersial sambil memastikan golongan berpendapatan rendah serta komuniti yang kurang mendapat peluang ekonomi turut menjadi sebahagian daripada rantaian nilai sesebuah syarikat.
Berbeza dengan program kebajikan atau bantuan sekali beri, konsep ini memberi penekanan kepada hubungan perniagaan yang saling menguntungkan. Komuniti bukan sekadar menerima bantuan sebaliknya diberi peluang untuk menjana pendapatan melalui penglibatan secara langsung dalam operasi syarikat.
Pendekatan ini membolehkan syarikat berkembang secara mampan sambil mewujudkan peluang ekonomi yang lebih adil kepada masyarakat. Dalam jangka panjang, kedua-dua pihak memperoleh manfaat apabila syarikat dapat memperkukuhkan operasi manakala komuniti menikmati sumber pendapatan yang berterusan.
Bagaimana mekanisme Perniagaan Inklusif berfungsi?
Dalam model Perniagaan Inklusif, sesebuah syarikat akan menggabungkan komuniti sasaran ke dalam rantaian nilai atau rantaian bekalannya. Penglibatan tersebut boleh berlaku dalam pelbagai bentuk bergantung kepada jenis industri dan keperluan syarikat.
1. Sebagai pengedar atau peruncit
Syarikat boleh melantik individu daripada komuniti inklusif sebagai pengedar, ejen jualan, stokis ataupun wakil pemasaran produk. Selain membuka peluang menjana pendapatan sendiri, syarikat juga boleh menyediakan latihan, bimbingan dan sokongan bagi membantu mereka membina perniagaan yang lebih stabil.
Sebagai contoh, suri rumah, belia luar bandar atau individu yang ingin memulakan perniagaan kecil boleh dilatih menjadi wakil jualan rasmi bagi produk atau perkhidmatan syarikat.
2. Sebagai pembekal
Model ini turut memberi peluang kepada komuniti menjadi pembekal bahan mentah atau produk kepada syarikat.
Sebagai contoh, syarikat boleh mendapatkan hasil pertanian, makanan, kraftangan atau bahan mentah terus daripada petani kecil, usahawan mikro atau pengusaha tempatan dengan menawarkan harga yang lebih adil dan telus.
Pendekatan ini membantu meningkatkan pendapatan pengeluar kecil di samping memastikan bekalan syarikat sentiasa konsisten.
3. Sebagai rakan penyumberan luar (Outsourcing)
Selain itu, syarikat juga boleh menyerahkan sebahagian kerja operasi kepada komuniti tertentu melalui kaedah penyumberan luar.
Antara contoh pelaksanaan termasuk memberikan kerja pembungkusan produk, pemasangan komponen, menjahit pakaian, penyediaan cenderamata atau perkhidmatan lain kepada pusat latihan OKU, koperasi komuniti, perusahaan sosial ataupun kumpulan usahawan kecil.
Pelaksanaan pendekatan ini membolehkan syarikat mengurus kos operasi dengan lebih cekap sekali gus memperluaskan peluang pekerjaan kepada golongan yang memerlukan.
Siapakah komuniti inklusif?
Program Perniagaan Inklusif memberi fokus kepada golongan yang memerlukan lebih banyak peluang ekonomi untuk meningkatkan taraf hidup mereka.
Antara komuniti yang menjadi sasaran termasuk:
1. Wanita
Wanita daripada pelbagai latar belakang diberi peluang untuk meningkatkan pendapatan melalui penyertaan dalam aktiviti perniagaan sama ada secara sepenuh masa mahupun sambilan. Inisiatif ini amat membantu golongan suri rumah, ibu tunggal serta wanita yang ingin kembali aktif dalam dunia pekerjaan.
2. Belia
Golongan belia mempunyai potensi besar untuk membina kerjaya dan keusahawanan. Melalui Perniagaan Inklusif, mereka boleh memperoleh latihan, pengalaman bekerja serta peluang membina sumber pendapatan yang mampan.
3. Orang Kurang Upaya (OKU)
Program ini turut membuka ruang kepada individu OKU untuk menyumbang kepakaran dan kemahiran mereka dalam pelbagai bidang pekerjaan mengikut kemampuan masing-masing. Pendekatan ini membantu meningkatkan kadar penyertaan OKU dalam sektor ekonomi negara.
4. Etnik minoriti
Komuniti etnik minoriti yang sebelum ini kurang mendapat akses kepada peluang ekonomi turut diberi ruang untuk terlibat dalam aktiviti perniagaan melalui kerjasama bersama syarikat.
5. Pesara
Golongan pesara yang masih aktif dan mempunyai pengalaman luas boleh terus menyumbang dalam sektor ekonomi melalui pelbagai bentuk kerjasama perniagaan yang bersesuaian dengan kepakaran mereka.
6. Bekas banduan
Perniagaan Inklusif turut membantu individu yang telah selesai menjalani hukuman untuk kembali membina kehidupan baharu dengan menyediakan peluang pekerjaan atau keusahawanan secara sah dan bermaruah.
7. Individu yang kehilangan pekerjaan
Golongan yang terkesan akibat kehilangan pekerjaan juga boleh memanfaatkan peluang ini bagi membina semula sumber pendapatan melalui penyertaan dalam rantaian nilai syarikat.
Siapa yang layak memohon pengiktirafan Perniagaan Inklusif (IB)?
Pengiktirafan Perniagaan Inklusif terbuka kepada pelbagai jenis entiti perniagaan yang berdaftar di Malaysia.
Antara yang layak memohon ialah:
Perusahaan Mikro, Kecil dan Sederhana (PMKS)
Syarikat Multinasional (MNC)
Syarikat Berkaitan Kerajaan (GLC)
Mana-mana entiti perniagaan yang berdaftar dengan Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM)
Ini bermakna saiz syarikat bukanlah faktor utama. Sebaliknya, penilaian lebih tertumpu kepada bagaimana syarikat melaksanakan model perniagaan yang benar-benar memberi manfaat kepada komuniti inklusif secara berterusan.
Cara sertai Perniagaan Inklusif (IB)
Bagi syarikat yang berminat mendapatkan pengiktirafan sebagai Perniagaan Inklusif, proses permohonannya dilaksanakan melalui beberapa peringkat sebelum mendapat kelulusan daripada pihak berkaitan.
Langkah 1: Hantar maklumat syarikat
Syarikat perlu mengemukakan profil dan maklumat berkaitan model perniagaan kepada pihak SME Corp. Malaysia melalui emel [email protected] sebagai langkah awal permohonan.
Langkah 2: Semakan permohonan
Dokumen yang diterima akan dinilai bagi memastikan semua maklumat yang diperlukan telah lengkap serta memenuhi syarat asas pengiktirafan.
Langkah 3: Sesi konsultasi
Sekiranya permohonan memenuhi keperluan awal, syarikat akan dipanggil menghadiri sesi konsultasi. Pada peringkat ini, syarikat berpeluang menerangkan dengan lebih terperinci bagaimana model Perniagaan Inklusif dilaksanakan dalam organisasi mereka.
Langkah 4: Penilaian jawatankuasa
Selepas sesi konsultasi selesai, permohonan akan dibawa ke peringkat Jawatankuasa untuk dinilai berdasarkan kriteria yang telah ditetapkan.
Langkah 5: Pengiktirafan rasmi
Sekiranya berjaya melepasi proses penilaian, syarikat akan menerima pengiktirafan rasmi sebagai Perniagaan Inklusif (IB) daripada Kementerian Pembangunan Usahawan dan Koperasi (KUSKOP).
Mengapa Perniagaan Inklusif semakin penting?
Perniagaan Inklusif membantu meningkatkan pendapatan komuniti yang memerlukan di samping mengukuhkan daya saing serta kelestarian sesebuah syarikat.
Dengan melibatkan lebih ramai pihak dalam rantaian nilai, syarikat dapat membina rangkaian pembekal dan pengedar yang lebih luas, memperkukuhkan hubungan dengan komuniti setempat serta meningkatkan reputasi sebagai organisasi yang bertanggungjawab.
Pada masa yang sama, pendekatan ini menyokong agenda pembangunan ekonomi yang lebih inklusif apabila lebih ramai individu berpeluang menyertai aktiviti ekonomi secara aktif. Kesannya dapat dirasai oleh syarikat dan komuniti selain menyumbang kepada pertumbuhan ekonomi negara secara lebih menyeluruh.
Baca juga:
Kesimpulannya, Perniagaan Inklusif (IB) merupakan satu pendekatan yang membuktikan bahawa keuntungan perniagaan dan kesejahteraan masyarakat boleh bergerak seiring.
Melalui penglibatan komuniti seperti wanita, belia, OKU, pesara, bekas banduan, etnik minoriti dan individu yang kehilangan pekerjaan dalam rantaian nilai syarikat, lebih banyak peluang ekonomi dapat diwujudkan secara mampan.
Bagi syarikat yang ingin memperkukuhkan impak sosial di samping mengembangkan perniagaan, mendapatkan pengiktirafan Perniagaan Inklusif (IB) merupakan satu langkah strategik yang mampu memberikan manfaat kepada organisasi, komuniti dan negara dalam jangka panjang.
