Apabila bercakap tentang kad pengenalan Malaysia, perkara pertama yang biasanya terlintas di fikiran ialah MyKad berwarna biru yang digunakan oleh rakyat Malaysia. Namun, tahukah anda bahawa tidak semua kad pengenalan yang dikeluarkan oleh Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) menunjukkan pemegangnya merupakan warganegara Malaysia?
Sebenarnya, terdapat beberapa kategori kad pengenalan yang dikeluarkan mengikut status seseorang, tujuan penggunaan serta kategori pemegangnya. Ada yang khusus untuk warganegara, ada pula yang diberikan kepada bukan warganegara, pemastautin tetap, pemastautin sementara dan golongan tertentu seperti anggota Angkatan Tentera Malaysia.
Perkara ini dikongsikan menerusi perkongsian Facebook Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) yang menerangkan mengenai beberapa jenis kad pengenalan serta perbezaan status pemegangnya. JPN menyenaraikan MyKad, MyTentera, MyPR dan MyKAS sebagai antara kategori kad pengenalan yang digunakan dalam sistem pendaftaran negara.
Jadi, kalau selama ini anda menyangka semua kad pengenalan yang kelihatan hampir sama itu bermaksud seseorang tersebut ialah rakyat Malaysia, rupanya ada beberapa perkara yang perlu diketahui.
1. MyKad
MyKad merupakan kad pengenalan yang paling biasa kita lihat dan digunakan oleh warganegara Malaysia. Ia menjadi dokumen pengenalan diri utama rakyat Malaysia dan digunakan dalam pelbagai urusan rasmi kerajaan serta urusan harian yang memerlukan pengesahan identiti.
MyKad bukan sekadar sekeping kad yang memaparkan nama, gambar dan nombor kad pengenalan. Ia sebenarnya dilengkapi dengan pelbagai ciri keselamatan bagi membantu mengurangkan risiko pemalsuan atau penghasilan kad tiruan.
Antara ciri keselamatan yang terdapat pada MyKad termasuk cetakan pelangi, corak Guilloche, nombor MyKad turisan laser, imej turisan laser, perlindungan antisalinan serta ciri sinaran ultraungu (UV) pelbagai warna. Kad ini turut mempunyai cip yang membolehkan pelbagai fungsi berkaitan identiti dan perkhidmatan digital digunakan.
Menariknya, JPN turut menyediakan sistem dan peranti khusus untuk membaca serta mengesahkan beberapa jenis kad pengenalan termasuk MyKad. Ini menunjukkan bahawa MyKad bukan sekadar dokumen bercetak sebaliknya mempunyai komponen teknologi yang memainkan peranan dalam pengesahan identiti.
2. MyPR
Berbeza dengan MyKad, MyPR pula digunakan oleh individu yang mempunyai status Pemastautin Tetap (Permanent Resident) di Malaysia.
Perkara paling penting untuk difahami ialah pemegang MyPR bukan warganegara Malaysia walaupun mereka mempunyai status pemastautin tetap dan dibenarkan tinggal di negara ini mengikut ketetapan yang ditetapkan.
Status pemastautin tetap ini berkait dengan Permit Masuk yang dikeluarkan oleh Jabatan Imigresen Malaysia. Jadi, seseorang yang memegang MyPR tidak boleh dianggap sebagai rakyat Malaysia hanya kerana memiliki kad pengenalan yang dikeluarkan oleh JPN.
Dalam urusan tertentu, MyPR juga mempunyai proses permohonan dan penggantian yang tersendiri. JPN turut membezakan urusan kad pengenalan bagi warganegara dan bukan warganegara dalam sistem perkhidmatannya.
Ringkasnya, MyPR menunjukkan seseorang itu mempunyai status pemastautin tetap dan bukannya status kewarganegaraan Malaysia.
3. MyKAS
Satu lagi kad yang mungkin kurang diketahui orang ramai ialah MyKAS iaitu Kad Pengenalan Pemastautin Sementara.
Kad ini mempunyai kategori yang berbeza daripada MyKad dan MyPR. Ia digunakan dalam keadaan tertentu termasuk bagi individu yang status kewarganegaraannya belum dapat ditentukan.
Antara keadaan yang berkaitan ialah seseorang yang dilahirkan di Malaysia tetapi taraf kewarganegaraannya tidak dapat ditentukan. Dalam situasi sedemikian, MyKAS digunakan sebagai dokumen pengenalan sementara mengikut peraturan yang ditetapkan.
Satu ciri yang mudah dikenali ialah MyKAS mempunyai tarikh luput dan perlu diperbaharui dalam tempoh lima tahun. JPN turut menyatakan bahawa MyKAS berwarna hijau dan perkataan yang menunjukkan ia merupakan kad pengenalan sementara dipaparkan pada bahagian atas kad.
Jadi, apabila melihat kad pengenalan berstatus MyKAS, ia tidak boleh disamakan dengan MyKad kerana kedua-duanya membawa kategori dan status yang berbeza.
4. MyTen/MyTentera
Selain kad pengenalan awam, terdapat juga MyTen iaitu kad pengenalan yang dikhususkan kepada anggota Angkatan Tentera Malaysia (ATM) yang sedang berkhidmat.
Kad ini diwujudkan bagi memenuhi keperluan pengenalan anggota tentera dalam menjalankan tugas serta urusan rasmi mereka. Dari sudut tertentu, MyTen mempunyai fungsi teknologi yang berkaitan dengan kad pengenalan, termasuk penggunaan cip dan ciri pengesahan identiti.
Menariknya, JPN sendiri menyenaraikan MyTen dalam urusan seperti permohonan gantian kad pengenalan yang hilang. Ini menunjukkan bahawa MyTen merupakan sebahagian daripada kategori kad pengenalan yang diuruskan dalam sistem JPN.
Bagi anggota ATM yang sedang berkhidmat, kad ini menjadi salah satu dokumen penting dalam urusan rasmi yang berkaitan dengan perkhidmatan mereka.
5. MyPOCA
Satu lagi nama yang mungkin agak asing kepada orang ramai ialah MyPOCA.
Istilah POCA merujuk kepada Prevention of Crime Act iaitu undang-undang yang berkaitan dengan langkah pencegahan dan kawalan terhadap aktiviti jenayah tertentu. Ianya termasuk jenayah terancang serta aktiviti yang boleh mengancam keselamatan.
MyPOCA mempunyai kategori dan fungsi yang berbeza daripada MyKad biasa. Ia dikaitkan dengan keperluan pengenalan, kawalan serta pemantauan terhadap individu yang berada dalam kategori tertentu di bawah rangka kerja undang-undang berkenaan.
Dalam konteks sistem pengenalan, kewujudan MyPOCA menunjukkan bahawa kad pengenalan bukan hanya digunakan untuk menunjukkan nama dan identiti seseorang tetapi dalam keadaan tertentu turut mempunyai fungsi berkaitan penguatkuasaan, pemantauan dan keselamatan.
JPN juga menyenaraikan MyPOCA sebagai salah satu jenis kad yang boleh dibaca menggunakan peralatan pembaca kad tertentu bersama beberapa kategori kad pengenalan lain.
Jadi, apa sebenarnya perbezaan kad-kad ini?
Kalau hendak difahami dengan cara paling mudah, perbezaannya boleh dilihat berdasarkan status pemegang dan tujuan kad tersebut digunakan.
MyKad menunjukkan pemegangnya ialah warganegara Malaysia. MyPR pula diberikan kepada pemastautin tetap yang bukan warganegara Malaysia, manakala MyKAS merupakan kad bagi kategori pemastautin sementara dan mempunyai tempoh sah laku tertentu.
Sementara itu, MyTen ialah kad khusus untuk anggota ATM yang sedang berkhidmat manakala MyPOCA mempunyai fungsi yang berkaitan dengan kategori tertentu di bawah undang-undang pencegahan jenayah.
JPN sendiri menyediakan semakan dan perkhidmatan berkaitan MyKad, MyPR dan MyKAS secara berasingan sekali gus menunjukkan bahawa status setiap kategori kad tersebut memang tidak sama.
Pendek kata, jangan terus menganggap seseorang itu warganegara Malaysia hanya berdasarkan fakta bahawa dia mempunyai kad pengenalan yang dikeluarkan oleh JPN.
Jenis kad yang dimiliki sebenarnya membawa maklumat penting mengenai kategori dan status pemegangnya. MyKad adalah untuk warganegara manakala MyPR dan MyKAS pula mempunyai kaitan dengan status bukan warganegara dalam kategori yang berbeza.
MyTen atau MyTentera pula diwujudkan untuk anggota ATM yang sedang berkhidmat sementara MyPOCA mempunyai fungsi khusus yang berkaitan dengan keperluan penguatkuasaan.
Perkongsian seperti ini penting kerana masih ramai yang menganggap semua kad pengenalan Malaysia adalah MyKad. Hakikatnya, sistem pengenalan diri negara mempunyai beberapa kategori kad yang direka untuk tujuan dan kumpulan pemegang yang berbeza.
Maklumat ini juga boleh dijadikan panduan asas untuk memahami jenis kad pengenalan di Malaysia dan maksud di sebalik setiap kategori. Terutama apabila kita melihat istilah seperti MyKad, MyPR, MyKAS atau MyTen yang mungkin selama ini hanya pernah didengar tanpa mengetahui perbezaannya.
