Gunung Berapi Meletus, Kenapa 'Flight' Indonesia Boleh Tiba-Tiba Batal?
Percutian ke Indonesia mungkin terganggu apabila Gunung Anak Krakatau kembali meletus dan menghasilkan abu gunung berapi yang menjejaskan operasi penerbangan. Keadaan ini menyebabkan beberapa flight Indonesia terpaksa dibatalkan atau ditangguhkan.
Pada peringkat awal, penutupan Lapangan Terbang Soekarno-Hatta di Jakarta pada 6 September menjejaskan 209 pergerakan penerbangan dan 22,798 penumpang termasuk beberapa penerbangan antarabangsa dari Kuala Lumpur.
Situasi kemudian menjadi lebih besar apabila lapan lapangan terbang terjejas dengan kira-kira 1,558 penerbangan dan 170,000 penumpang dilaporkan terkesan.
Jadi, kenapa abu gunung berapi boleh menyebabkan flight Indonesia dibatalkan walaupun lapangan terbang berada jauh dari gunung? Apa pula yang perlu dilakukan jika penerbangan anda tiba-tiba terganggu?
Mari fahami sebabnya dan perkara penting yang perlu diketahui sebelum meneruskan perjalanan ke Indonesia.
1. Kenapa abu gunung berapi bahaya kepada kapal terbang?
Ramai mungkin menyangka abu gunung berapi hanyalah debu halus yang berterbangan di udara. Sebenarnya, abu vulkanik jauh berbeza daripada habuk biasa kerana ia mengandungi zarah batuan dan mineral yang sangat halus.
Apabila pesawat melalui kawasan yang mempunyai abu vulkanik, zarah tersebut boleh masuk ke dalam enjin. Suhu tinggi dalam enjin jet boleh menyebabkan zarah tertentu mencair dan melekat pada bahagian dalaman enjin. Keadaan ini berpotensi mengganggu operasi enjin dan dalam situasi serius menyebabkan kehilangan daya tujahan.
Abu juga boleh menjejaskan komponen lain seperti cermin kokpit, sensor dan bahagian pesawat akibat hakisan. Jika abu mendap di landasan pula, ia boleh menjejaskan keadaan permukaan dan operasi pesawat.
Sebab itulah penerbangan tidak boleh mengambil risiko apabila ruang udara atau lapangan terbang terjejas oleh abu vulkanik.
Dalam soal penerbangan, keselamatan memang perlu diutamakan walaupun terpaksa menyebabkan penerbangan ditangguhkan.
2. Kenapa flight Indonesia boleh batal walaupun airport jauh dari gunung berapi?
Ini antara perkara yang paling mengelirukan pelancong. Kalau Anak Krakatau berada di Selat Sunda, kenapa pula penerbangan dari kawasan lain boleh terjejas?
Jawapannya mudah. Abu vulkanik boleh bergerak jauh mengikut arah angin dan keadaan atmosfera. Ia tidak semestinya kekal di kawasan tepat di atas gunung berapi.
Dalam kejadian semasa, sebaran abu Anak Krakatau dilaporkan mencapai altitud sehingga sekitar 50,000 kaki di bahagian Sumatera dan 20,000 kaki di bahagian Jawa. Keadaan ini menyebabkan beberapa ruang udara perlu dipantau dengan lebih ketat.
Jadi, walaupun lapangan terbang berada agak jauh daripada gunung berapi, penerbangan masih boleh terjejas sekiranya laluan pesawat atau kawasan lapangan terbang berada dalam zon yang dipengaruhi abu.
Secara mudahnya, gunung berapi menghasilkan abu, angin membawanya ke kawasan lain dan ruang udara yang terjejas perlu dielakkan oleh pesawat.
3. Pesawat yang sudah berada di udara pun boleh terjejas
Kesan letusan gunung berapi bukan hanya melibatkan pesawat yang sedang menunggu untuk berlepas. Pesawat yang sudah berada di udara juga perlu mengelakkan kawasan yang dikenal pasti mempunyai abu vulkanik. Dalam keadaan tertentu, laluan penerbangan boleh diubah atau pesawat mungkin perlu menggunakan laluan alternatif.
Sebab itu gangguan boleh menjadi lebih besar daripada satu penerbangan yang dibatalkan. Apabila sebuah lapangan terbang ditutup, pesawat yang sepatutnya mendarat di situ mungkin perlu dilencongkan manakala penerbangan yang sepatutnya berlepas pula terpaksa ditangguhkan.
Akhirnya, satu kejadian boleh menyebabkan kesan domino kepada jadual penerbangan lain.
4. Apa perlu buat kalau flight tiba-tiba dibatalkan?
Kalau anda sudah berada di lapangan terbang dan menerima notifikasi penerbangan dibatalkan, perkara pertama ialah jangan panik dan jangan terus membeli tiket baru.
Semak dahulu maklumat daripada syarikat penerbangan kerana penumpang mungkin diberikan pilihan penerbangan alternatif atau penjadualan semula.
Simpan semua dokumen berkaitan seperti e-tiket, boarding pass dan notifikasi pembatalan. Ia mungkin diperlukan sekiranya anda perlu membuat tuntutan atau mendapatkan penjelasan daripada airline.
Jangan lupa semak tempahan hotel, pengangkutan dan aktiviti pelancongan yang sudah dibuat. Jika tarikh penerbangan berubah, tempahan lain mungkin perlu disusun semula.
Paling penting, jangan terus pergi ke lapangan terbang hanya kerana status tiket masih “confirmed”. Dalam keadaan gangguan akibat bencana alam, status penerbangan boleh berubah dengan cepat.
5. Boleh ke tukar tarikh tiket?
Jawapannya bergantung kepada polisi airline, jenis tiket dan keadaan penerbangan. Jika penerbangan dibatalkan oleh syarikat penerbangan akibat keadaan luar biasa seperti abu vulkanik, penumpang mungkin diberikan pilihan seperti penerbangan alternatif, penjadualan semula atau bayaran balik, tertakluk kepada polisi airline masing-masing.
Jangan pula terus menganggap semua tiket boleh ditukar secara percuma. Setiap syarikat penerbangan mempunyai terma dan prosedur berbeza.
Kalau tiket dibeli melalui ejen atau platform pihak ketiga, anda mungkin perlu mendapatkan bantuan daripada pihak yang menguruskan tempahan tersebut.
6. Kalau hotel sudah ditempah?
Bayangkan penerbangan sepatutnya tiba pada Isnin tetapi akibat gangguan penerbangan anda hanya boleh sampai pada Selasa. Hotel pula sudah ditempah dan menggunakan polisi tidak boleh dikembalikan.
Dalam keadaan seperti ini, hubungi hotel secepat mungkin dan terangkan situasi yang berlaku. Tanya sama ada tarikh penginapan boleh diubah atau tempahan boleh diberikan sedikit kelonggaran.
Tidak semua hotel akan memberikan pengecualian, tetapi tidak salah untuk bertanya. Jika mempunyai insurans perjalanan, semak juga polisi sama ada terdapat perlindungan untuk gangguan atau pembatalan perjalanan akibat keadaan luar biasa. Syarat tuntutan bergantung kepada pelan yang dibeli.
7. Adakah semua destinasi Indonesia perlu dielakkan?
Tidak semestinya. Indonesia merupakan negara yang sangat luas dan mempunyai banyak lapangan terbang serta destinasi pelancongan. Apabila sebuah gunung berapi meletus, ia tidak bermaksud seluruh negara berada dalam keadaan yang sama.
Dalam situasi Anak Krakatau, gangguan penerbangan tertumpu kepada kawasan tertentu yang terjejas oleh sebaran abu. Keputusan untuk menutup atau meneruskan operasi dibuat berdasarkan keadaan ruang udara dan penilaian keselamatan semasa.
Jadi, kalau anda mempunyai penerbangan ke Bali, Jakarta, Surabaya atau Yogyakarta, jangan terus menganggap penerbangan anda pasti terjejas. Semak lapangan terbang dan laluan penerbangan anda secara khusus.
8. Jangan hanya semak status flight
Dalam keadaan biasa, mungkin cukup sekadar menyemak status penerbangan sehari sebelum berlepas. Tetapi apabila berlaku letusan gunung berapi, lebih baik anda memantau perkembangan dengan lebih kerap.
Semak maklumat daripada airline, lapangan terbang dan pihak berkuasa penerbangan Indonesia. Keadaan abu vulkanik boleh berubah mengikut aktiviti gunung berapi dan arah angin.
Maksudnya, status penerbangan yang masih normal pada waktu pagi tidak semestinya menjamin penerbangan berjalan seperti biasa pada sebelah petang.
9. Perlu ke cancel trip ke Indonesia?
Kalau sudah mempunyai tiket, jangan terus panik dan batalkan perjalanan. Lihat dahulu destinasi, lapangan terbang yang digunakan serta status penerbangan anda.
Jika penerbangan masih berjalan seperti biasa dan tiada arahan berkaitan destinasi tersebut, anda boleh meneruskan persiapan sambil memantau perkembangan terkini.
Sebaliknya, jika airline sudah memberikan notis gangguan, ikut arahan yang diberikan dan jangan mengambil risiko semata-mata kerana tidak mahu rugi tiket atau hotel.
10. Apa yang pelancong Malaysia patut buat?
Kalau anda ada rancangan ke Indonesia dalam masa terdekat, beberapa langkah mudah boleh membantu mengurangkan masalah pada saat akhir.
Semak status penerbangan secara berkala terutama sehari sebelum berlepas dan pada hari perjalanan. Pastikan juga nombor telefon dan e-mel yang digunakan ketika membuat tempahan masih aktif supaya tidak terlepas sebarang notifikasi.
Simpan e-tiket, dokumen perjalanan dan maklumat tempahan dalam telefon. Jika keadaan masih tidak menentu, elakkan membuat terlalu banyak tempahan aktiviti yang sukar diubah.
Kalau mempunyai insurans perjalanan, fahami juga perlindungan yang diberikan terutama berkaitan pembatalan atau gangguan perjalanan.
Kesimpulannya, letusan gunung berapi bukan sekadar isu di sekitar kawasan gunung. Sebaran abu boleh bergerak jauh dan akhirnya mengganggu ruang udara, operasi lapangan terbang serta jadual flight Indonesia.
Apa yang berlaku susulan aktiviti Anak Krakatau menunjukkan mengapa penerbangan boleh dibatalkan walaupun lapangan terbang berada jauh dari gunung berapi. Abu vulkanik boleh mendatangkan risiko kepada pesawat yang menyebabkan pihak berkuasa mengambil langkah berjaga-jaga demi keselamatan penumpang.
Jadi, jika anda mempunyai tiket flight Indonesia dalam masa terdekat, tidak perlu terus panik. Pantau status penerbangan, ikuti maklumat rasmi daripada airline dan semak perkembangan terkini sebelum bergerak ke lapangan terbang.
Percutian mungkin boleh dirancang semula tetapi dalam soal penerbangan, keselamatan penumpang tetap menjadi keutamaan.
