Bila hujan mula turun dengan lebat dan bunyi guruh kedengaran bertalu-talu, kebanyakan kita mungkin terus masuk ke dalam rumah dan menganggap keadaan sudah cukup selamat. Ada pula yang masih meneruskan aktiviti seperti mandi, bermain telefon, duduk di balkoni atau berteduh di bawah pokok kerana menyangka kilat hanya berbahaya kepada mereka yang berada di kawasan terbuka.
Sebenarnya, ada beberapa perkara yang sebaiknya dielakkan apabila berlaku ribut petir. Bahaya kilat bukan sesuatu yang boleh dipandang ringan kerana panahan kilat boleh menyebabkan kecederaan serius.
Dalam masa yang sama, ribut petir turut disertai hujan lebat dan angin kencang yang boleh meningkatkan risiko kemalangan, pokok tumbang serta banjir kilat. METMalaysia sendiri menasihatkan orang ramai supaya mengambil langkah berjaga-jaga dan sentiasa mengutamakan keselamatan apabila ribut petir berlaku.
Jadi kalau nampak kilat mula menyambar di langit dan bunyi guruh semakin dekat, jangan ambil mudah kerana bahaya kilat boleh mengancam keselamatan. Bukan sekadar tutup tingkap, ada beberapa perkara yang perlu dielakkan ketika ribut petir bagi mengurangkan risiko.
1. Jangan berteduh di bawah pokok
Bila hujan turun secara tiba-tiba ketika berada di luar, pokok besar memang nampak seperti tempat paling mudah untuk berteduh. Namun, inilah antara kesilapan yang perlu dielakkan ketika ribut petir.
Pokok yang tinggi dan terpencil boleh menjadi lokasi berisiko apabila berlaku sambaran kilat. Sebab itu, METMalaysia menasihatkan orang ramai supaya tidak berteduh di bawah pokok yang terpencil ketika ribut petir. Jika berada di luar dan ribut mula melanda, cuba cari bangunan yang kukuh atau masuk ke dalam kenderaan yang mempunyai bumbung dan tingkap tertutup.
Jadi, kalau sedang berjalan di taman, berjoging atau berada di kawasan luar dan tiba-tiba nampak kilat, jangan fikir untuk tumpang teduh bawah pokok sekejap. Lebih baik tinggalkan kawasan tersebut dan cari perlindungan yang lebih selamat.
2. Jangan teruskan aktiviti di kawasan terbuka
Padang, taman, pantai, kawasan lapang dan tempat tinggi bukan lokasi yang sesuai untuk kekal berada ketika ribut petir. Aktiviti seperti berjoging, bermain bola, berbasikal, bermain golf atau mendaki juga sepatutnya dihentikan apabila kilat dan guruh mula berlaku.
Kementerian Kesihatan Malaysia turut menasihatkan supaya aktiviti senaman tidak diteruskan ketika cuaca hujan yang disertai petir dan angin kencang. Jika sedang bersenam di luar, tindakan paling selamat ialah segera mencari tempat perlindungan yang mempunyai bumbung dan struktur yang kukuh.
Jangan tunggu sampai guruh berbunyi semakin kuat baru hendak bergerak. Kalau sudah nampak kilat dan kedengaran guruh, itu sudah cukup untuk dijadikan tanda bahawa anda perlu mendapatkan perlindungan.
3. Jangan mandi atau bermain dengan air
Ini antara perkara yang mungkin membuatkan ramai terkejut. Ketika ribut petir, elakkan mandi dan penggunaan air jika tidak perlu.
Menurut METMalaysia, paip logam boleh mengalirkan elektrik dan orang ramai dinasihatkan supaya tidak mandi ketika ribut petir. Ini bermakna bukan sahaja mandi malah aktiviti seperti mencuci pinggan atau menggunakan paip juga sebaiknya ditangguhkan sehingga ribut reda.
Ramai mungkin beranggapan bahawa kita berada di dalam rumah, bukan di luar pun. Memang berada di dalam bangunan kukuh jauh lebih selamat berbanding berada di kawasan terbuka tetapi beberapa sistem dalam rumah seperti paip dan pendawaian masih boleh menjadi laluan arus elektrik sekiranya berlaku sambaran berhampiran.
Jadi, kalau sedang berkira-kira hendak mandi ketika bunyi guruh sudah mula kuat, tunggu sahaja sehingga keadaan kembali reda. Tak perlu ambil risiko untuk perkara yang boleh ditangguhkan.
4. Jangan berteduh berhampiran tingkap atau pintu
Masuk ke dalam rumah memang langkah yang betul tetapi jangan pula terus duduk di tepi tingkap sambil tengok kilat menyambar di luar. Ketika ribut petir, sebaiknya jauhi tingkap, pintu dan kawasan terbuka seperti balkoni.
Ini lebih penting sekiranya ribut disertai angin kencang kerana objek atau dahan pokok di luar boleh tumbang atau diterbangkan angin. METMalaysia turut mengingatkan orang ramai supaya mendapatkan perlindungan di dalam bangunan yang kukuh dan tidak berteduh di tempat yang kecil atau terdedah.
Kalau ada anak kecil di rumah yang suka melihat kilat dari tingkap, pastikan mereka juga berada di kawasan yang lebih selamat sehingga ribut benar-benar reda.
5. Jangan gunakan peralatan elektrik sesuka hati
Selain itu, penggunaan peralatan elektrik juga perlu diberi perhatian ketika ribut petir. METMalaysia juga menasihatkan orang ramai supaya mengelakkan penggunaan telefon atau kelengkapan elektrik dan menggunakan telefon hanya ketika kecemasan.
Peralatan elektrik yang tidak digunakan juga disarankan untuk dicabut palamnya. Namun, jangan pula panik dan mula mencabut semua suis ketika kilat sedang menyambar. Jika mahu mencabut palam, lakukan sebelum ribut menjadi semakin kuat dan hanya jika keadaan selamat untuk berbuat demikian.
Antara langkah mudah yang boleh diamalkan ialah menangguhkan penggunaan peralatan elektrik yang tidak penting dan menjauhkan diri daripada soket. Elakkan juga daripada menyentuh peralatan yang masih disambungkan kepada bekalan elektrik ketika ribut sedang berlaku.
6. Jangan anggap telefon bimbit sentiasa berbahaya ketika kilat
Bab telefon bimbit pula sedikit berbeza. Ramai masih percaya bahawa pegang telefon ketika kilat automatik boleh menyebabkan seseorang disambar petir. Sebenarnya, isu utama ialah sama ada telefon tersebut bersambung kepada sumber elektrik atau tidak.
METMalaysia menyarankan supaya penggunaan telefon dielakkan ketika ribut kecuali untuk kecemasan. Manakala telefon dan peralatan yang mempunyai sambungan kepada kabel atau bekalan elektrik perlu diberi perhatian kerana laluan elektrik boleh membawa risiko.
Jadi, kalau telefon bimbit berada di tangan dan tidak sedang dicas, jangan terus panik. Tetapi kalau telefon sedang dicas menggunakan pengecas yang bersambung ke soket, lebih baik hentikan penggunaannya dan jangan menyentuh sambungan elektrik ketika ribut.
7. Jangan berdiri berhampiran objek tinggi atau logam
Selain pokok, elakkan juga berada berhampiran struktur tinggi seperti tiang elektrik, menara, pagar logam atau objek yang boleh mengalirkan arus elektrik.
Masalahnya, ketika berada di luar, kita kadang-kadang tidak sedar bahawa tempat yang dipilih untuk berteduh sebenarnya mempunyai banyak objek konduktif di sekeliling. Sebagai contoh, berdiri rapat dengan pagar besi sambil menunggu hujan reda mungkin nampak tidak berbahaya tetapi ia bukan pilihan yang baik ketika ribut petir.
Jika berada di kawasan terbuka, usaha utama ialah keluar dari kawasan tersebut dan cari perlindungan dalam bangunan kukuh atau kenderaan. Jika tiada tempat perlindungan berhampiran, elakkan kawasan tinggi, pokok terpencil, pagar dan struktur logam.
8. Jangan terus keluar sebaik sahaja hujan berhenti
Ini satu lagi kesilapan yang ramai mungkin lakukan. Hujan sudah berhenti, langit nampak semakin cerah dan guruh pun sudah kurang kedengaran, lalu kita anggap keadaan sudah selamat untuk keluar.
Sebenarnya, jangan terlalu cepat. Dalam panduan keselamatan ketika ribut petir, terdapat apa yang dikenali sebagai Peraturan 30/30. Jika jarak antara kilat yang dilihat dengan bunyi guruh yang didengar adalah sekitar 30 saat atau kurang, itu menandakan ribut masih cukup dekat untuk membahayakan.
Aktiviti luar pula sebaiknya hanya disambung selepas sekurang-kurangnya 30 minit daripada guruh terakhir yang didengar. Mudah kata, kalau baru sahaja dengar guruh terakhir, jangan terus keluar untuk sidai kain, bersenam atau sambung kerja di luar. Beri sedikit masa dan pastikan keadaan benar-benar selamat terlebih dahulu.
Kalau sedang berada dalam kereta ketika kilat, bagaimana pula?
Jika ribut petir berlaku ketika sedang memandu, jangan berhenti di bawah pokok atau berhampiran struktur yang tinggi. Jika keadaan mengizinkan, teruskan ke tempat yang lebih selamat dan kekal berada dalam kenderaan dengan tingkap ditutup.
METMalaysia turut menyarankan supaya mereka yang tidak mempunyai tempat perlindungan kukuh ketika kilat berlaku masuk ke dalam kereta dan menutup tingkap.
Dalam masa sama, pemandu perlu lebih berhati-hati sekiranya ribut disertai hujan lebat dan angin kencang kerana keadaan jalan boleh berubah dengan cepat termasuk risiko pokok tumbang, jarak penglihatan terhad dan banjir kilat.
Di Malaysia, ribut petir bukan sesuatu yang pelik. Negara kita sememangnya kerap mengalami kejadian ribut petir, dan METMalaysia menjelaskan bahawa ribut petir biasanya berkait dengan awan kumulonimbus serta boleh disertai hujan lebat dan angin kencang dalam tempoh singkat. Dalam keadaan tertentu, ia juga boleh menyebabkan banjir kilat dan kerosakan pada struktur yang tidak kukuh.
Sebab itu, apabila langit mula gelap, angin berubah menjadi kuat dan bunyi guruh kedengaran, jangan tunggu sehingga keadaan menjadi lebih buruk. Hentikan aktiviti luar, masuk ke bangunan kukuh atau kenderaan dan jauhkan diri daripada air, tingkap, paip serta peralatan elektrik.
Pendek kata, kilat bukan sesuatu yang boleh dibuat main-main. Beberapa perkara yang nampak remeh seperti mandi, berteduh di bawah pokok atau meneruskan aktiviti di luar sebenarnya boleh meningkatkan risiko ketika ribut petir. Lebih baik berhenti sekejap dan menunggu keadaan reda daripada mengambil risiko yang tidak perlu.
