Utama
Pilihan Editor
Kisah peribadi rakyat Malaysia, dalam suara mereka sendiri.
Rupa-Rupanya Ini Rahsia Jepun Mempunyai Bandar Paling Selesa Untuk Didiami
Kredit: Time Out Japan
Rupa-Rupanya Ini Rahsia Jepun Mempunyai Bandar Paling Selesa Untuk Didiami
Daripada deretan kedai kejiranan hingga sistem pengangkutan yang mudah diakses, bandar-bandar paling selesa didiami di Jepun berjaya mengurangkan pelbagai kesulitan dalam kehidupan bandar seharian.
Apakah yang menjadikan sesebuah bandar benar-benar mudah untuk didiami? Ia bukan sekadar tentang bangunan pencakar langit yang gah atau tarikan terkenal dunia, tetapi bagaimana kehidupan harian penduduk dapat berjalan dengan lancar.
Kemudahan seperti pergi ke tempat kerja tanpa bergantung kepada kereta, membeli barangan keperluan dengan berjalan kaki, bergerak di stesen kereta api menggunakan kerusi roda atau menolak kereta sorong bayi dengan selamat di laluan pejalan kaki menjadi antara aspek penting dalam menentukan kualiti sesebuah bandar.
Bandar-bandar di Jepun dilihat berjaya dalam aspek tersebut. Berdasarkan Indeks Kebolehdiaman Global 2026 oleh Economist Intelligence Unit (EIU), Osaka menduduki tempat ketujuh manakala Tokyo meningkat tiga anak tangga ke kedudukan ke-10, menjadikan Jepun satu-satunya negara Asia yang mempunyai dua bandar dalam senarai 10 bandar paling selesa didiami dunia.
Peningkatan kedudukan itu dipengaruhi oleh markah penuh dalam aspek kestabilan, penjagaan kesihatan dan pendidikan, selain infrastruktur yang kukuh. Namun, penduduk tempatan melihat faktor utama terletak pada reka bentuk bandar yang dirancang secara teliti dan mudah digunakan oleh semua lapisan masyarakat.
“Jepun dibina untuk berfungsi untuk semua orang,” kata Josh Grisdale, pengguna kerusi roda elektrik yang mengendalikan Accessible Japan dan telah menetap di Tokyo selama 18 tahun.
Menurutnya, kemudahan seperti laluan landai, lif dan ruang yang luas bukan sahaja membantu pengguna kerusi roda, malah turut memudahkan ibu bapa dengan kereta sorong bayi, warga emas atau individu yang membawa bagasi dari lapangan terbang.
Bagi arkitek Francis Aguillard yang mengkaji reka bentuk bandar Jepun, perkara kecil dalam kehidupan seharian sebenarnya memberi kesan besar terhadap tahap kebolehdiaman sesebuah kawasan.
“Kebolehdiaman sering bergantung kepada bagaimana kita mengurangkan kesukaran dalam rutin harian.
"Adakah seseorang boleh pergi bekerja, ke sekolah, membeli barangan dapur, ke taman, berjumpa doktor dan bertemu rakan tanpa perlu bergantung sepenuhnya kepada kereta?” katanya.
Bagi ramai penduduk Jepun, jawapannya adalah ya. Kejayaan itu banyak dipengaruhi oleh beberapa prinsip reka bentuk bandar yang menjadikan kehidupan lebih mudah.
1. Membina bandar berasaskan kehidupan harian
Sebahagian besar kehidupan harian masyarakat Jepun berlangsung di shotengai, iaitu jalan beli-belah berbumbung yang dipenuhi perniagaan kecil milik komuniti setempat.
Menurut Grisdale, kawasan seperti ini biasanya mempunyai pelbagai kemudahan dalam jarak dekat seperti kedai sayur, kedai kopi lama, klinik, kedai seratus yen dan restoran makan malam.
Patrick Lydon, seorang penulis siri esei bergambar The Possible City, berkata pengalaman membeli barang dapur yang sebelum ini dianggap membebankan ketika tinggal di Amerika Syarikat berubah selepas berpindah ke Osaka.
Dia dan isterinya mula menggunakan basikal berbanding kereta, tinggal di rumah lebih kecil serta membeli barangan dengan lebih kerap kerana saiz peti sejuk yang kecil.
“Entah bagaimana, pengalaman itu menjadi sangat menyenangkan. Membeli barangan dapur bukan lagi sekadar urusan harian, tetapi menjadi pengalaman sosial yang menghubungkan kita dengan kejiranan,” katanya.
Menurutnya, konsep tersebut sukar diterapkan di tempat lain, namun ia mengingatkan kepada suasana Main Street di Amerika pada zaman dahulu yang menjadi pusat komuniti setempat.
Reka bentuk bandar yang mengutamakan manusia memberi banyak manfaat, termasuk bau makanan daripada kedai kecil yang memenuhi jalan, perniagaan keluarga, akses mudah kepada pengangkutan awam serta rasa selamat untuk semua peringkat umur.
Bandar Jepun juga direka supaya kenderaan menyesuaikan diri dengan ruang manusia, bukannya mengambil alih ruang tersebut. Kenderaan penghantaran kecil dan trak mini bergerak di jalan yang lebih mesra pejalan kaki.
Menurut Aguillard, jalan bandar di Jepun berfungsi sebagai ruang bersama yang membolehkan pejalan kaki, penunggang basikal dan kenderaan bergerak secara harmoni.
2. Mereka bentuk pengangkutan untuk semua
Sistem pengangkutan Jepun terkenal dengan ketepatan masa, keselamatan dan kebersihannya.
Keiko Ota, pengurus operasi serantau G Adventures yang telah menetap di Tokyo lebih sedekad berkata, rangkaian pengangkutan awam Jepun membolehkan seseorang bergerak ke hampir semua lokasi tanpa perlu memiliki lesen memandu.
Bagi Grisdale pula, sistem pengangkutan Jepun memberi kebebasan kepada pengguna kerusi roda kerana kemudahannya lebih mudah diakses berbanding beberapa negara lain.
“Di Jepun, saya boleh datang ke hampir mana-mana stesen dan bergerak menggunakan kereta api atau bas tepat pada waktunya tanpa perlu membuat tempahan awal,” katanya.
Pendekatan mesra akses itu berkembang selepas undang-undang Barrier-Free 2006 diperkenalkan di Jepun.
Menjelang 2020, lebih sembilan daripada 10 stesen utama telah mengurangkan keperluan menggunakan tangga dengan pemasangan lif di ribuan stesen.
Di Tokyo, Grisdale turut mendapati pihak berkuasa sentiasa terbuka menerima maklum balas penduduk. Ketika pasu bunga di taman berhampiran rumahnya diletakkan terlalu rapat sehingga menyukarkan laluan kerusi rodanya, dia memaklumkan perkara tersebut kepada pihak pengurusan taman.
Dalam tempoh beberapa hari, pelekat peringatan dipasang untuk memastikan ruang yang mencukupi disediakan kepada pengguna kerusi roda.
Selain itu, sistem laluan timbul berwarna kuning untuk membantu golongan kurang penglihatan yang kini digunakan di seluruh dunia turut berasal dari Jepun.
Ia dicipta oleh jurutera Seiichi Miyake pada 1967 bagi membantu rakannya yang mengalami masalah penglihatan. Dalam tempoh sedekad, kemudahan itu diwajibkan di stesen kereta api seluruh negara.
Baca juga:
3. Mengekalkan identiti dan nilai tempat
Walaupun terkenal dengan kereta api laju dan bandar moden yang sibuk, Jepun masih mengekalkan nilai kesabaran, kesinambungan dan penghormatan terhadap tradisi.
Malah, di tengah-tengah kawasan perniagaan yang sibuk sekalipun, kehidupan harian masyarakat masih sebati dengan suasana bandar.
Masato Kominami, pengurus besar 1 Hotel Tokyo yang sering berjalan kaki di sekitar kawasan Akasaka, berkata seseorang boleh melihat pekerja yang sibuk menghadiri mesyuarat, sebelum menemui kuil kecil yang telah wujud sejak beberapa generasi atau restoran kecil yang pemiliknya mengenali pelanggan tetap mereka.
“Di tengah kesibukan hari bekerja, anda masih boleh mendengar bunyi burung, melihat perubahan cahaya yang menembusi celah pokok atau menghidu aroma mengikut musim,” katanya.
Ketika Lydon mendaftarkan kediamannya di Osaka, pegawai daerah menggunakan buku peta besar, memadam nama penghuni sebelumnya dan menulis namanya secara manual.
Sebagai individu yang pernah bekerja dalam syarikat teknologi Silicon Valley, pengalaman itu mengejutkannya kerana Jepun tidak semestinya menggantikan sistem lama hanya kerana teknologi baharu muncul.
“Jika sesuatu masih berfungsi dengan baik dan boleh dipercayai, tidak ada tekanan untuk mencipta semula semuanya,” katanya.
Nilai menghargai sejarah turut dapat dilihat melalui cara Jepun mengekalkan elemen alam dalam pembangunan moden.
Antaranya pokok kapur barus berusia kira-kira 700 tahun di Kayashima Station berhampiran Osaka yang masih berdiri menembusi bumbung stesen kereta api.
Menurut Lydon, Jepun menunjukkan perbezaan antara membina infrastruktur di atas sesuatu tempat dengan membina bersama identiti tempat tersebut.
4. Mengekalkan adab dalam ruang bersama
Walaupun infrastruktur yang mesra manusia memainkan peranan penting, sikap masyarakat yang menghormati ruang bersama turut menjadi faktor bandar-bandar Jepun kekal selesa didiami.
Menurut Kominami, Tokyo sememangnya bandar yang sangat sibuk, namun masyarakatnya secara semula jadi mengambil kira bagaimana tindakan mereka memberi kesan kepada orang lain.
“Ia bukan sesuatu yang sering dibincangkan, tetapi sudah menjadi sebahagian daripada kehidupan harian,” katanya.
Bagi Grisdale, sikap saling menghormati itu sama penting dengan kemudahan fizikal yang disediakan oleh bandar.
“Adab sama penting seperti kemudahan yang dibina. Orang ramai beratur mengikut tanda di platform, menjaga suasana senyap dalam kereta api serta memberikan tempat duduk dan ruang keutamaan tanpa perlu diminta,” katanya.
Menurutnya, dalam bandar yang mempunyai kepadatan penduduk tinggi seperti Tokyo, sikap bertimbang rasa inilah yang membantu mengekalkan kehidupan harian lebih tenang untuk semua.
Lydon pula berkata, pengalaman tinggal di Jepun mengubah cara pandangnya terhadap kepentingan kesedaran dan pertimbangan terhadap orang lain.
Daripada beratur ketika menaiki kereta api, bercakap dengan suara perlahan di tempat awam, tidak membuang sampah merata-rata, mengasingkan bahan kitar semula sehinggalah mengucapkan itadakimasu sebelum makan sebagai tanda menghargai makanan, banyak amalan harian masyarakat Jepun mengingatkan seseorang bahawa mereka sebahagian daripada komuniti yang lebih besar.
“Walaupun ia bukan penyelesaian ajaib kepada semua masalah dunia, secara peribadi ia membantu saya lebih menghargai nilai kebaikan, keindahan dan ketenangan,” katanya.
Sumber:
BBC
Intipati
- Osaka menduduki tempat ketujuh, manakala Tokyo berada di kedudukan ke-10 indeks EIU.
- Kemudahan kejiranan, pengangkutan awam dan akses mesra OKU memudahkan rutin harian penduduk.
- Budaya menghormati ruang bersama turut membantu bandar padat seperti Tokyo kekal lebih teratur.
Bahagian ini dijana AI dan mungkin mengandungi kesilapan. Lapor kesilapan
